Thứ Hai, 23/7/2018
Tháng tư, về với cội nguồn - Nơi ra đời Hội Nhà báo Việt Nam
20/4/2018 11:0' Gửi bài này In bài này


Các nhà báo lão thành và thế hệ nhà báo hôm nay chụp ảnh lưu niệm tại Bia di tích lịch sử quốc gia "Địa điểm thành lập Hội Nhà báo Việt Nam" tại Điềm Mặc, Định Hóa ngày 20/4/2005 - Ảnh tư liệu: Minh Hải

Trong dòng chảy sôi động của báo chí Việt Nam hôm nay, các thế hệ làm báo luôn nhớ về Bác Hồ - Người thầy của báo chí cách mạng. Hơn 90 năm về trước, bằng việc cho ra đời tờ báo Thanh niên, Người đã đặt viên gạch đầu tiên xây nên bức tường thành của nền báo chí cách mạng nước ta hôm nay với sự phát triển, đi lên không ngừng. Đi cùng lịch sử của cách mạng Việt Nam, báo chí cách mạng đã thể hiện rõ tính cách mạng, ưu việt, như Bác Hồ đã nói “ Cán bộ báo chí cũng là chiến sỹ cách mạng, cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”. Từ tờ báo Thanh niên đầu tiên, hiện nay, nền báo chí cách mạng Việt Nam đã trưởng thành với gần 900 cơ quan báo chí in, gần trên 650 tạp chí, trên 100 báo, tạp chí điện tử, 67 đài phát thanh - truyền hình trung ương và địa phương, gần 300 trang tin điện tử. Trải qua 68 năm, từ gần 200 nhà báo hoạt động tại chiến khu Việt Bắc trong kháng chiến chống thực dân Pháp, cho đến 300 hội viên sau khi thành lập Hội tại Điềm Mặc, huyện Định Hóa, đến nay Hội Nhà báo Việt Nam đã có 287 đơn vị cấp Hội trực thuộc Trung ương Hội với 22.801 hội viên. Sự trưởng thành từng ngày của đội ngũ làm báo hôm nay là một cách để gìn giữ truyền thống, là cách để tự hào và biết ơn những người đi trước. Mỗi năm, dịp tháng Tư về, những người làm báo cách mạng Việt Nam lại nhớ về mảnh đất ấy bằng sự trân trọng, yêu mến. Có thể nói, cội nguồn và lịch sử truyền thống luôn là hành trang vô giá với người làm báo hôm nay trên hành trình làm nghề nhiều thách thức và gian nan, vì một nền báo chí nước nhà ngày càng đổi mới, năng động và bền vững.
Vào cuối năm 1949 đầu năm 1950, các cơ quan như: Mặt trận Liên Việt, Hội Phụ nữ Việt Nam, Báo Cứu Quốc... đã đến ở và đặt trụ sở tại xóm Roòng Khoa. Khi đó đồng chí Xuân Thủy được bầu làm thường trực Mặt trận Liên Việt, kiêm Chủ nhiệm Báo Cứu Quốc (nay là báo Đại Đoàn Kết). Ngày 21-4-1950, Đại hội lần thứ nhất của Hội những người viết báo Việt Nam được tổ chức tại đây, Đại hội đã bầu ra Ban chấp hành gồm 10 nhà báo do nhà báo Xuân Thủy làm Hội trưởng, nhà báo Hoàng Tùng (Tập san nội bộ) và đồng chí Đỗ Đức Dục (báo Độc lập) làm Phó Hội trưởng, nhà báo Nguyễn Thành Lê (báo Cứu quốc) làm Tổng thư ký, các đồng chí Đỗ Trọng Giang (báo Lao động), Như Quỳnh (báo Phụ nữ), Quang Đạm (báo Sự thật), Trần Lâm (Đài tiếng nói Việt Nam) và Hoàng Tuấn (Việt Nam Thông tấn xã)... được bầu làm ủy viên. 

Trong thảo luận tại Đại hội, nhiều đại biểu thấy rằng tên cũ "Đoàn báo chí kháng chiến" không thể hiện được đầy đủ tính đoàn kết rộng rãi của giới báo chí nước ta (khi đó hoạt động ở cả vùng tự do lẫn vùng địch tạm chiếm), hơn nữa Hội còn có nhiệm vụ lâu dài trong kiến thiết đất nước sau khi kháng chiến thắng lợi, do vậy Đại hội đã nhất trí lấy tên hội là "Hội những người viết báo Việt Nam". Điều lệ được Đại hội thông qua, nêu rõ mục đích là góp phần vào việc xây dựng nền dân chủ nhân dân bằng nghề nghiệp của mình, bênh vực quyền lợi và nâng cao địa vị của những người viết báo... Ngày 2-6-1950, Bộ Nội vụ Chính phủ nước ta chính thức công nhận sự hợp pháp của Hội những người viết báo Việt Nam và Hội cũng được công nhận là thành viên chính thức của Mặt trận dân tộc giải phóng. Sau này, Hội những người viết báo Việt Nam được đổi tên thành Hội Nhà báo Việt Nam. Trong câu chuyện lịch sử về một ngày tháng tư lịch sử ấy; các thế hệ người làm báo hôm nay được kể lại rằng:  Vào đầu buổi chiều ngày 21/4/1950, đại diện các báo của Đảng, mặt trận và báo của các đoàn thể, Đài Tiếng nói Việt Nam và Việt Nam Thông tấn xã đã họp tại Hội trường tám mái của Mặt trận Liên Việt. Đồng chí Xuân Thủy được Trung ương Đảng giao trọng trách chủ trì hội nghị. Trong thảo luận nhiều đại biểu đã thấy tên cũ “Đoàn báo chí kháng chiến” không thể hiện được đầy đủ tính đoàn kết rộng rãi của giới báo chí nước nhà, khi đó hoạt động cả ở vùng tự do, lẫn vùng địch tạm chiếm. Hơn nữa Hội còn có nhiệm vụ kiến thiết đất nước sau kháng chiến thắng lợi. Do vậy Hội nghị đã quyết định thành lập và lấy tên là Hội Những người viết báo Việt Nam, tiền thân của Hội Nhà báo Việt Nam hôm nay, do đồng chí Xuân Thủy là Chủ tịch”... Có thể nói rằng, dù đã 68 năm trôi qua, trải qua nhiều kỳ đại hội nhưng ngày 21/4 lịch sử này vẫn là dấu ấn không thể nào quên của những người làm báo. Đó là mốc son khẳng định vị trí quan trọng của giới báo chí nước nhà những năm tháng chiến tranh.

Nhà báo Hữu Minh – hiện là Trưởng Ban kiểm tra Hội Nhà báo Việt Nam, ông nguyên là Tổng Biên tập Báo Thái Nguyên, Giám đốc Đài Phát thanh – Truyền hình tỉnh, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh,  người đã từng tham gia rất nhiều chuyến đi tìm kiếm nơi ra đời của Hội Nhà báo Việt Nam trong những năm 80, 90; Ông đã kể lại: Để có một khu di tích, nhà trưng bày, một tấm bia tưởng niệm như hôm nay, đã có không ít những nỗi gian truân của nhiều thế hệ đi trước. Việc tìm kiếm địa điểm này là một cuộc hành trình của gần 10 năm, với những nỗ lực và quyết tâm rất lớn của lãnh đạo Hội, của các nhà báo – hội viên. Để rồi, ngày 23/8/2004, Bộ Văn hoá - Thông tin ra Quyết định số 74/2004/QĐ-BVHTT xếp hạng di tích địa điểm nơi ra đời Hội Nhà báo Việt Nam là Di tích lịch sử cấp quốc gia. Ngày 20/4/2005, một tấm bia di tích bằng đá cẩm thạch được dựng lên trên nền hội trường Mặt trận Liên Việt, ghi lại điểm mốc lịch sử đáng nhớ của báo chí cách mạng Việt Nam. Bia di tích khắc dòng chữ: "Tại đây, ngày 21/4/1950 diễn ra Đại hội những người viết báo Việt Nam (nay là Hội Nhà báo Việt Nam)". Tại nơi thành lập Hội Nhà báo Việt Nam hiện có công trình Nhà trưng bày di tích địa điểm thành lập Hội Nhà báo Việt Nam (do Ngân hàng cổ phần Thương mại Công thương Việt Nam tài trợ ngôi nhà 2 tầng, mỗi tầng 100m2 sàn, hoàn thành, đưa vào sử dụng năm 2010), Nhà trưng bày và đón tiếp của Hội Nhà báo Việt Nam – nơi lưu trữ những kỷ vật, những bức ảnh về các hoạt động quan trọng của lãnh đạo Hội Nhà báo Việt Nam qua các thời kỳ, được khánh thành nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập...

Nơi đây đã tạo nên một điểm tham quan, giáo dục truyền thống lịch sử quan trọng trong hệ thống các di tích trong quần thể di tích lịch sử đặc biệt Quốc gia ATK Định Hóa. Đây là nơi lưu giữ và trưng bày nhiều hiện vật, hình ảnh gắn liền với sự ra đời, phát triển và hoạt động của báo chí nước nhà và những hình ảnh về hoạt động báo chí của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc. Những tài liệu, hiện vật này giúp những người làm báo trẻ thêm hiểu hơn về các bậc tiền bối, về điều kiện sống và làm việc của họ, để suy ngẫm, học tập, kế tục xứng đáng truyền thống của thế hệ cha anh. Di tích hiện do Ban quản lý Khu di tích lịch sử - sinh thái ATK Định Hoá trực tiếp quản lý, coi sóc. Hằng năm, Hội Nhà báo Việt Nam cùng giới báo chí cả nước vẫn tổ chức các chương trình về đây mang ý nghĩa sâu sắc “uống nước nhớ nguồn”, để rồi cứ đến những ngày tháng tư đầy ý nghĩa này những người làm báo cách mạng Việt Nam lại có một nơi để tìm về, nơi ấy chính là cội rễ sinh thành...

Mảnh  đất Thái Nguyên lịch sử, giàu truyền thống cách mạng, thủ đô An toàn khu trong kháng chiến chống thực dân Pháp, đã và đang chuyển mình vươn lên cùng cả nước. Một bức tranh tươi mới đang trải ra trên khắp các vùng, miền trong tỉnh. Sự phát triển về kinh tế, xã hội với quyết tâm cao độ của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã dần đưa Thái Nguyên từng bước trở thành một vùng kinh tế động lực vùng Thủ đô Hà Nội - Một tỉnh Công nghiệp phát triển vào những năm tới.

Trong sự đi lên ấy của Thái Nguyên đã có phần đóng góp quan trọng của hệ thống các cơ quan thông tin, báo chí, phát thanh, truyền hình của tỉnh và các địa phương. Đội ngũ những người làm báo Thái Nguyên đã không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, góp sức làm đổi thay diện mạo và đời sống báo chí ở vùng quê cách mạng này. Sự phát triển của các cơ quan báo chí được thể hiện sinh động qua các trang báo, các chương trình phát thanh, truyền hình, thông tin điện tử hàng ngày. Với một khối lượng thông tin và kiến thức vô cùng lớn, báo chí Thái Nguyên đã góp phần quan trọng vào việc cung cấp thông tin đúng định hướng, là cầu nối giữa đảng, nhà nước với nhân dân các dân tộc.

Đời sống báo chí ở Thái Nguyên đang được mở rộng, tạo được dấu ấn trong công chúng. Hiện nay, ở Thái Nguyên đã hiện diện đầy đủ các loại hình báo chí: Báo in, Phát thanh, Truyền hình, Báo điện tử, Tạp chí. Các cơ quan thông tin, báo chí cũng được mở rộng hơn từ tỉnh đến các địa phương; cùng với đó là nhiều báo Trung ương, báo ngành  … đã về Thái Nguyên để lập cơ quan đại diện.  Tất cả đã tạo nên một diện mạo đầy sinh động cho bức tranh báo chí trên thủ đô gió ngàn.

Có thể khẳng định, với vai trò và trách nhiệm của mình; Hội Nhà báo Thái Nguyên với 264 hội viên sinh hoạt tại 5 Chi hội và Liên chi hội cùng các câu lạc bộ: CLB Nhà báo nữ, CLB nhà báo cao tuổi, CLB nhà báo phòng chống HIV/AIDS; đã phát huy vai trò là tổ chức chính trị- xã hội- nghề nghiệp của những người làm báo. trong những năm qua, Hội Nhà báo Thái Nguyên đã có những bước tiến bộ trong tổ chức, hoạt động của Hội đã đi vào nề nếp góp phần tích cực xây dựng đội ngũ những người làm báo trong tỉnh. Hội thường xuyên tổ chức và phối hợp tổ chức tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng và đạo đức nghề nghiệp cho hội viên- nhà báo. Từ đó đã góp phần để báo chí trên địa bàn tuyên truyền đúng định hướng tư tưởng của Đảng, tránh rơi vào khuynh hướng thương mại hoá. Việc bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ của hội viên, một nội dung trọng tâm của công tác Hội đã được lãnh đạo hội quan tâm. Ngoài các Hội thảo về nâng cao chất lượng chính trị, chất lượng chuyên môn cho hội viên, Hội Nhà báo tỉnh còn tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ về các thể loại báo chí cho hội viên.

Duy trì việc hỗ trợ tác phẩm báo chí chất lượng cao, hàng năm Hội đều lựa chọn tác phẩm báo chí tham gia Giải báo chí quốc gia; trong đó một số tác phẩm của các hội viên đã đạt giải hoặc lọt vào vòng chung khảo giải báo chí quốc gia và giải theo từng lĩnh vực. Vào các dịp kỷ niệm ngày thành lập Hội Nhà báo Việt Nam 21/4,, ngày báo chí cách mạng Việt Nam 21/6 hàng năm , Hội đều tổ chức khen thưởng, tặng thưởng cho các hội viên có thành tích và có những các tác phẩm báo chí xuất sắc.

Là nơi ra đời của Hội nhà báo Việt Nam, hàng năm Hội Nhà báo tỉnh Thái Nguyênthường xuyên được đón tiếp rất nhiều bạn bè báo chí trong cả nước hành hương về nguồn và đón các đoàn báo chí do Hội Nhà báo Việt Nam dẫn đầu, về hành hương về thành lập Hội và thực hiện một số công tác nhân đạo từ thiện, tri ân với mảnh đất nơi ra đời của Hội.

Mỗi dịp đầu xuân, Hội đã phối hợp tổ chức Hội báo xuân với hàng trăm lượt người đọc báo mỗi ngày và tổ chức Hội Báo xuân tại các huyện trong tỉnh…Các chương trình, cuộc thi văn nghệ, thể thao do Hội nhà báo Việt Nam tổ chức, giao lưu văn hóa thể thao với các Hội nhà báo các tỉnh bạn… đều có sự tham gia đóng góp nhiệt tình của các nhà báo Thái Nguyên. Đây cũng là dịp để báo chí của tỉnh hội nhập cùng cả nước.

Thái Nguyên - Mảnh đất là chiếc nôi sinh thành đầy yêu thương, chia sẻ, là nơi phát tích để Hội Nhà báo Việt Nam vượt qua mọi hy sinh, gian khổ, làm nên truyền thống vẻ vang trong chặng đường lịch sử suốt gần bảy thập kỷ cống hiến vào sự nghiệp cách mạng vĩ đại của dân tộc ta, của Đảng ta; góp phần xứng đáng vào sự lớn mạng của nền báo chí cách mạng nước nhà./.

Nguyễn Bảo Lâm(TH)


Video

Bạn đọc quan tâm

Tân Cương vào mùa lễ hội Trà

Từ nay đến Festival Trà Thái Nguyên - Việt Nam lần thứ hai năm 2013 không còn bao lâu. Những ngày này, không khí chuẩn bị cho sự kiện lớn, có ý nghĩa về nhiều mặt tại các vùng chè trong tỉnh thật khẩn trương, rộn ràng.

Việt Nam và thế giới

Khai mạc Chương trình Đào tạo Báo chí Khoa học châu Á

Từ ngày 25 - 27/9, tại Hà Nội, Trung tâm Bồi dưỡng Nghiệp vụ báo chí (Hội Nhà báo Việt Nam) phối hợp với Hiệp hội Các nhà báo khoa học thế giới (WFSJ) khởi động Chương trình Đào tạo Báo chí Khoa học châu Á.