Thứ Sáu, 17/8/2018
Phát huy giá trị di tích lịch sử thanh niên xung phong Đại đội 915
18/5/2018 15:1' Gửi bài này In bài này


Dâng hương tại nhà tưởng niệm khu di tích 915 Gia Sàng (Ảnh tư liệu)

Quá trình hình thành
Trong đợt tập kích 12 ngày đêm bằng B52 vào tháng 12/1972, không quân Mỹ đã có 69 lượt máy bay B52, 170 lần máy bay chiến thuật đánh phá với gần 3.000 quả bom rút xuống Thái Nguyên, khiến hơn 300 người chết, hơn 100 người bị thương, hàng nghìn ngôi nhà và tài sản, các công trình phúc lợi, cơ sở công nghiệp bị phá hủy... Trong những ngày đêm khốc liệt ấy, quân và dân Thái Nguyên đã chiến đấu anh dũng, hy sinh xương máu. Đặc biệt, tại ga Lưu Xá- nơi được coi là một trong những “cảng nổi” của miền Bắc, trung chuyển hàng hóa chi viện cho chiến trường miền Nam đã diễn một sự kiện bi thương: Đúng ngày lễ Noel 24/12/1972, tại nơi này, 60 thanh niên xung phong Bắc Thái đã anh dũng hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.
Để ghi công các anh hùng liệt sĩ thanh niên xung phong, nhân dịp kỷ niệm 63 năm ngày thành lập Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh (26/3/1931 – 26/3/1994), Thành đoàn Thái Nguyên đã phát động thực hiện công trình xây dựng Bia tưởng niệm liệt sĩ thanh niên xung phong Đại đội 915. Công trình được xây dựng hoàn thành từ nguồn quỹ tự nguyện đóng góp của thanh, thiếu niên thành phố Thái Nguyên với số tiền hơn 100 triệu đồng. Công trình đã được khánh thành ngày 25/3/1996. Ngày 28/4/2009, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ký Quyết định số 613/QĐ-CTN phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho Đại đội 915 thuộc Đội thanh niên xung phong 91 Bắc Thái. Ngày 18/12/2009, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 4698/QĐ-BVHTTDL về việc xếp hạng di tích Quốc gia địa điểm lưu niệm các thanh niên xung phong Đại đội 915 hy sinh tại Lưu Xá (tháng 12-1972), phường Gia Sàng, Thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên.
Công tác trùng tu, tôn tạo
Để quản lý, bảo vệ, khai thác và phát huy giá trị lịch sử của di tích, giáo dục truyền thống văn hóa, lịch sử của dân tộc cho thế hệ mai sau, ngày 28/10/2010, UBND tỉnh Thái Nguyên đã phê duyệt Quy hoạch chi tiết xây dựng Di tích lịch sử thanh niên xung phong Đại đội 915 và Trung tâm hoạt động thanh thiếu niên. Công trình có diện tích 1,48ha, gồm 14 hạng mục: Nhà tưởng niệm, nhà bảo vệ, hồ nước để đỡ nhóm tượng, cổng tường rào, nhà treo chuông, sân vườn, bể nước ngầm, san nền, điện tổng thể, thoát nước tổng thể, phòng cháy chữa cháy, kè đá.
Ban đầu Công trình được giao cho Sở Văn hóa thể thao và Du lịch thi công 4 hạng mục đã hoàn thành và đưa vào khai thác sử dụng đó là: nhà tưởng niệm, nhà bia, lầu chuông và lầu khánh, sân hành lễ. 10 hạng mục còn lại được giao cho  Tỉnh đoàn làm chủ đầu tư, tiếp tục huy động từ nhiều nguồn vốn để xây dựng di tích. Sau gần 5 năm (từ 2013) đầu tư các hạng mục khác của di tích đến nay đã có 06 hạng mục thành thành, 04 hạng mục đang được tiếp tục thi công và đưa vào sử dụng.
Hiện nay, tỉnh Thái Nguyên đang tiến hành trùng tu, tôn tạo di tích. Theo đó, Dự án mở rộng Khu di tích lịch sử TNXP Đại đội 915 sẽ được điều chỉnh quy mô với tổng diện tích khoảng 14,5 ha. Nội dung điều chỉnh: Mở rộng danh giới khu di tích về phía Đông và phía Bắc để bố trí các hạng mục: Nhà điều hành và đón tiếp khách; Nhà trưng bày tư liệu, hiện vật, xa bàn, phòng chiếu phim, cây xanh, cây cảnh. Mở rộng Khu di tích về phía Tây để bố trí các hạng mục: Đồi cảnh quan, tái hiện mô hình hầm, khu cây xanh, cổng phụ, khu dịch vụ, bãi đỗ xe, hồ nước…gắn với không gian cảnh quan Đền Túc Duyên.
Để triển khai có hiệu quả Dự án này, mới đây, tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Bắc Kạn đã tổ chức chương trình gặp mặt bàn giải pháp triển khai thực hiện Dự án đầu tư xây dựng, tôn tạo, phát huy giá trị Khu di tích lịch sử Quốc gia Địa điểm các thanh niên xung phong (TNXP) Đại đội 915 hy sinh tại Lưu Xá, phường Gia Sàng, T.P Thái Nguyên (viết tắt là Khu di tích). Theo kế hoạch, Khu di tích sẽ được đầu tư xây dựng, tôn tạo, mở rộng diện tích từ 1,1ha (hiện nay) lên 4,75ha. Dự án được chia làm 2 giai đoạn: Giai đoạn I, điều chỉnh mở rộng quy hoạch Khu di tích để phục vụ Dự án đầu tư xây dựng, tôn tạo. Điểm nhấn của quy hoạch là Khu di tích lịch sử TNXP Đại đội 915 kết nối không gian với đền Túc Duyên, tạo nên không gian di tích lịch sử văn hóa; tu bổ, tôn tạo các hạng mục công trình Nhà tưởng niệm, lầu chuông, lầu khánh; xây mới một số công trình phụ trợ, phòng chức năng; xây dựng nghi môn tứ trụ; xây dựng mới cổng tam quan; thiết kế quy hoạch lại hệ thống cây xanh; nghiên cứu, sưu tầm tư liệu, bảo quản, phục dựng, bảo tồn, tôn tạo, tổ chức trưng bày… Giai đoạn II sẽ xây dựng các hạng mục công trình dịch vụ du lịch phục vụ khách tham quan. Đến nay, Dự án đã có trên 30 doanh nghiệp, doanh nhân và cá nhân đăng ký tham gia ủng hộ với tổng số tiền trên 36 tỷ đồng. 
Hiện nay, tỉnh đã hoàn thành việc tuyển chọn phương án thiết kế kiến trúc công trình trùng tu, tôn tạo Khu di tích; hoàn thiện các thủ tục hành chính cần thiết liên quan đến Khu di tích. Các cơ quan chức năng thực hiện thống kê, kiểm đếm xong toàn bộ các hộ dân có đất nằm trong khu vực quy hoạch, một số hộ đã được thẩm định xong... 
Đồng chí Vũ Hồng Bắc, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên khẳng định: Đây là một chủ trương đúng đắn, nhất quán của tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Bắc Kạn. Sự ủng hộ, đóng góp các doanh nghiệp, doanh nhân trong và ngoài tỉnh cùng cán bộ, nhân dân hai tỉnh Thái Nguyên, Bắc Kạn đã góp phần triển khai thực hiện Dự án theo đúng kế hoạch, phấn đấu hoàn thành giai đoạn I trước ngày 24/12/2018 - là ngày giỗ của các Anh hùng liệt sĩ TNXP Đại đội 915.
Phát huy giá trị lịch sử của di tích
Từ khi xây dựng bia di tích đến nay, luôn có cán bộ thường xuyên quản lý, bảo vệ, thuyết minh, đón tiếp các đoàn về dâng hương tại Nhà tưởng niệm các liệt sĩ thanh niên xung phong Đại đội 915. Công tác vệ sinh môi trường, quản lý chăm sóc cây xanh, bảo đảm an toàn cho du khách đến tham quan, dâng hương được quan tâm thực hiện thường xuyên. Chỉ tính riêng từ năm 2013 đến nay, Trung tâm Văn hóa thông tin Thành phố Thái Nguyên (đơn vị được giao quản lý, bảo vệ di tích) đã phục vụ, đón tiếp trên 740 đoàn đến dâng hương vào các dịp lễ, tết, ngày giỗ của các liệt sĩ thanh niên xung phong.
Với sự quan tâm, đầu tư tôn tạo địa điểm di tích thanh niên xung phong Đại đội 915 của tỉnh Thái Nguyên và tỉnh Bắc Kạn, đây sẽ là địa điểm giáo dục truyền thống lịch sử có giá trị, đồng thời là công trình thể hiện sự tri ân của nhân dân 2 tỉnh với những đóng góp của các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh bảo vệ tổ quốc.
Việt Hoa – Hoàng Giao

Video

Bạn đọc quan tâm

Tân Cương vào mùa lễ hội Trà

Từ nay đến Festival Trà Thái Nguyên - Việt Nam lần thứ hai năm 2013 không còn bao lâu. Những ngày này, không khí chuẩn bị cho sự kiện lớn, có ý nghĩa về nhiều mặt tại các vùng chè trong tỉnh thật khẩn trương, rộn ràng.

Việt Nam và thế giới

Khai mạc Chương trình Đào tạo Báo chí Khoa học châu Á

Từ ngày 25 - 27/9, tại Hà Nội, Trung tâm Bồi dưỡng Nghiệp vụ báo chí (Hội Nhà báo Việt Nam) phối hợp với Hiệp hội Các nhà báo khoa học thế giới (WFSJ) khởi động Chương trình Đào tạo Báo chí Khoa học châu Á.