Thứ Sáu, 20/7/2018
Liệt sĩ Hoàng Ngân- Người đầu tiên được tặng Huân chương Độc lập
11/7/2018 14:35' Gửi bài này In bài này
  
Chân dung liệt sĩ Hoàng Ngân - Ảnh nguồn tư liệu
Chị Hoàng Ngân, tên thật là Phạm Thị Vân, sinh năm 1921 tại thành phố Hải Phòng. Bố chị Hoàng Ngân là ông Phạm Trung Long từng làm phu mỏ, đóng tàu thuê đánh cá.
Được sự giác ngộ cách mạng, Phạm Thị Vân - một nữ sinh xinh đẹp đã tự nguyện làm nhiệm vụ chuyển thư tử, công văn cho các cán bộ cách mạng đang hoạt động bí mật tại Hải Phòng. Gia đình ông Long là cơ sở bí mật của Thành ủy Hải Phòng và Xứ ủy Bắc Kỳ. Các đồng chí Tô Hiệu, Hoàng Quốc Việt, Hoàng Văn Thụ thường lui tới cơ sở này. Sau một thời gian, Đoàn thể (tức là Đảng - thời kỳ này Đảng hoạt động bí mật) đã giao cho Phạm Thị Vân làm nhiệm vụ vận động nhân dân, xây dựng cơ sở cách mạng ở Hải Phòng, Hà Nội, Hải Dương, Hưng Yên.
Được sự chỉ đạo của Xứ ủy Bắc Kỳ, hàng nghìn công nhân ở các nhà máy Hải Phòng, khu Đấu Xảo Hà Nội đã biểu tình chống thực dân Pháp trong ngày Quốc tế lao động 01/05/1938. Phạm Thị Vân đã tham gia biểu tình. Sau sự kiện này, thực dân Pháp lùng sục và bắt giam một số cán bộ cách mạng, trong đó có Phạm Thị Vân. Năm 1938, Phạm Thị Vân được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương.
Đồng chí Vân đã tham gia nhiều nhiệm vụ quan trọng: thành ủy viên Thành ủy Hải Phòng, Khu ủy viên khu ủy khu 3, phụ trách dân vận, Bí thư lâm thời Đoàn phụ nữ cứu quốc Việt Nam, lúc này đồng chí Tô Hiệu là Bí thư Thành ủy Hải Phòng. Sau khi đồng chí Tô Hiệu bị Pháp bắt giam đưa đi đày ở nhà tù Sơn La, đồng chí Hoàng Văn Thụ - Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ giao cho đồng chí Phạm Thị Vân tiếp tục củng cố, xây dựng cơ sở cách mạng ở Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Hải Dương.
Những năm hoạt động cách mạng ở Hưng Yên, đồng chí Phạm Thị Vân đã có nhiều đóng góp xây dựng Phong trào du kích Hoàng Ngân. Có lần đồng chí Phạm Thị Vân đã bị bọn địch bắt được, chúng dùng dao rạch nát người chị và cắt hai đầu vú của chị. Mặc dù vậy, “Phong trào nữ du kích Hoàng Ngân” vẫn ngày càng phát triển đánh cho kẻ địch những đòn bất ngờ, thiệt hại nặng. Nhân dân vùng tạm chiếm ngày càng tin tưởng vào đường lối chiến tranh du kích của cách mạng.


Ảnh: Nguồn tư liệu

Những năm hoạt động bí mật, đồng chí Phạm Thị Vân đã hai lần bị bọn địch bắt được vào những năm 1939 và 1941. Đồng chí đã bị địch tra khảo dã man, tàn bạo, chết đi sống lại nhiều lần. Nhưng đồng chí vẫn một lòng giữ trọn lời thề trước Đảng, kiên trung, bất khuất, không sợ hy sinh tính mạng. Tòa án thực dân Pháp kết án đồng chí 12 năm tù và giam tại nhà tù Hỏa Lò - Hà Nội. Trong thời gian bị tù ở Hỏa Lò, đồng chí Vân tiếp tục hoạt động cách mạng, tích cực vận động chị em tù nhân phản đối bọn cai ngục: phụ nữ không cắt tóc ngắn, tù nhân không phải ăn cơm gạo mốc, cá mắm thối rữa, cai tù không được tùy tiện đánh đập tù nhân… Một lần, người em gái đồng chí Vân gửi vào cho chị một chiếc áo len để mặc. Nhưng với tình cảm sâu nặng, đồng chí Vân đã gỡ chiếc áo ra và đan lại thành chiếc áo len cao cổ rồi tìm mọi cách gửi tặng đồng chí Hoàng Văn Thụ vì quanh năm phải nằm trên sàn xi măng giá buốt mỗi khi mùa đông về. 
Không khuất phục được người Cộng sản kiên cường, bất khuất, ngày 24/05/1944, thực dân Pháp đã xử bắn đồng chí Hoàng Văn Thụ tại trường bắn Trương Mai - Hà Nội.
Ngày 09/03/1945, Nhật đảo chính Pháp độc chiếm Đông Dương. Đoàn thể đã chỉ đạo đồng chí Vân và một số anh, chị, em trong nhà tù Hỏa Lò vượt ngục ra ngoài tiếp tục hoạt động cách mạng chuẩn bị cho tổng khởi nghĩa. 
Một ngày đẹp trời, đồng chí Trường Chinh - Tổng bí thư và đồng chí Hoàng Quốc Việt Thường vụ Trung ương Đảng thay mặt Đoàn thể phát biểu công nhận tình yêu đã đính ước hai đồng chí Hoàng Văn Thụ và Phạm Thị Vân. Sau khi đồng chí Hoàng Văn Thụ anh dũng hi sinh, đồng chí Hoàng Ngân xin phép Đoàn thể và gia đình cho ghép họ hai người thành tên: Phạm Thị Hoàng Ngân và hàng ngày thường gọi là Hoàng Ngân. Rồi thỉnh thoảng người ta thấy một cô gái xinh đẹp mặc áo đen, quần đen, tay khoác nón ôm bó hương đến bên mộ đồng chí Hoàng Văn Thụ cầu khấn. Và sau này, đồng chí Hoàng Ngân thường luôn nói với mọi người: chị là vợ đồng chí Hoàng Văn Thụ.
Năm 1947, tại chiến khu Việt Bắc, đồng chí Hoàng Ngân được bầu làm Bí thư Trung ương Đoàn Phụ nữ Cứu quốc Việt Nam. Sau đó, đồng chí đề xuất ra tờ báo Phụ nữ Việt Nam và là chủ bút đầu tiên tờ báo.
Và có một thời gian, đồng chí Hoàng Ngân được Đoàn thể cử đi dự Hội nghị Phụ nữ tại Trung Quốc. Sau khi họp, trên đường trở về nước, đồng chí bị địch phục kích bắn bị thương nặng ở đầu. Mặc dầu vậy, đồng chí vẫn tiếp tục cố gắng làm việc không chịu nghỉ để đi chữa trị. Đồng chí nói rằng, những công việc cần phải làm ngay là: Ra sức xây dựng, củng cố tổ chức Hội Phụ nữ từ Trung ương đến tỉnh, huyện, xã. Tìm mọi cách củng cố, phát triển các đội du kích trong vùng địch tạm chiến. Đẩy mạnh phong trào ủng hộ mùa đông binh sĩ. Vận động nhân dân đón được nhiều thương binh về làng. Tích cực xóa nạn mù chữ cho chị em phụ nữ…
Bệnh sốt rét rừng đã hành hạ đồng chí đến kiệt sức. Vết thương lại tái phát. Đoàn thể, anh chị em trong cơ quan, bà con ở địa phương đã tận lòng tìm kiếm mọi phương cứu chữa nhưng đồng chí đã không qua khỏi được. 5 giờ chiều ngày 17/7/1949, đồng chí Hoàng Ngân đã mất tại chiến khu Việt Bắc.
Đồng chí Hoàng Quốc Việt, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng bộ Việt Minh làm trưởng ban tang lễ. Bác Hồ vô cùng xúc động trước cảnh ra đi quá sớm của một cán bộ phụ nữ tuổi đời mới 28. Bác Hồ đã nói nên đặt tên một quả đồi là đồi Hoàng Ngân. Một thời gian sau, Đoàn thể và gia đình đồng chí đã làm lễ đưa phần mộ đồng chí Hoàng Ngân về cùng phần mộ đồng chí Hoàng Văn Thụ ở nghĩa trang Mai Dịch - Hà Nội.
Tháng 7/2003, Đảng và Nhà nước đã tổ chức lễ truy tặng Huân chương độc lập cho đồng chí Hoàng Ngân với sự có mặt của Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa và nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười.
Năm 2007, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã ký quyết định truy tặng Danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho liệt sĩ Phạm Thị Vân - Hoàng Ngân, Bí thư Trung ương Đoàn Phụ nữ cứu quốc Việt Nam đầu tiên. Nhiều địa phương ở các tỉnh Hải Phòng, Hà Nội, Hưng Yên, Nam Định… đã có những con đường mang tên Hoàng Ngân.
Để tỏ lòng thương yêu, quý mến chị, năm 2011, thành phố Thái Nguyên cũng đã có con đường mang tên Hoàng Ngân.

Nông Quang Hoạt (Bs)

Video

Bạn đọc quan tâm

Tân Cương vào mùa lễ hội Trà

Từ nay đến Festival Trà Thái Nguyên - Việt Nam lần thứ hai năm 2013 không còn bao lâu. Những ngày này, không khí chuẩn bị cho sự kiện lớn, có ý nghĩa về nhiều mặt tại các vùng chè trong tỉnh thật khẩn trương, rộn ràng.

Việt Nam và thế giới

Khai mạc Chương trình Đào tạo Báo chí Khoa học châu Á

Từ ngày 25 - 27/9, tại Hà Nội, Trung tâm Bồi dưỡng Nghiệp vụ báo chí (Hội Nhà báo Việt Nam) phối hợp với Hiệp hội Các nhà báo khoa học thế giới (WFSJ) khởi động Chương trình Đào tạo Báo chí Khoa học châu Á.